travma

Aile İçi Şiddet

AİLE İÇİ ŞİDDET image

Aile İçi Şiddet Nedir?

Aile içi şiddet;  ailenin bireylerinden birinin diğerleri üzerinde güç ve kontrol sağlama amacıyla uygulanan davranışlardır. Karşıdakini sindirmek, öfkelendirmek veya duygusal baskı altına almak için yapılan bu davranışlar, şiddetin uygulanma bakımından dövme, yaralama, sakat bırakma ve öldürmeye kadar varabilir (Özgüven, 2001). Aile içi şiddet duygusal ve psikolojik olabileceği gibi, cinsel ya da fiziksel de olabilir. Aile içi şiddetin cinsiyeti, yaşı, ırkı veya dini yoktur. Her insan, bu ayrımlar olmaksızın kendini aile içi şiddetin kurbanı bulabileceği gibi; faillerin de bu kategorilere girmesi beklenemez. Aynı şekilde, kurbanlar ve failler her çeşit sosyoekonomik statü ve eğitim geçmişinden gelebilir.Yapılan araştırmalarda, şiddeti besleyen en önemli faktörlerden birisi olarak aile ve çevre gösterilmiştir (Hasgür, 2005). Geleneksel Türk aile yapısında ise, bireylere biçilen sosyal ve cinsiyet rolleri kimi zaman ailede görülen bireysel patlamalara yol açmaktadır. Cinsiyet rollerinde erkeğe üstün, kadına düşük rol biçen kültürel yapımız dolayısıyla aile içi şiddet Türkiye’de kadına ve çocuğa yönelik daha sık görülen bir olgudur. Ancak kadınların eşlerine, çocukların ebeveynlerine ve çocukların diğer kardeşlere uyguladığı şiddet de sıklıkla görülmektedir.

Aile İçi Şiddetin Türleri

Duygusal Şiddet / İstismar

Şiddet türlerinden en yaygını olan duygusal istismar (psikolojik istismar da denir); bir kişi tarafından zorlama ve tehditlerle kasıtlı şekilde yapılan ve diğer kişinin psikolojik bütünlüğünü ciddi şekilde etkileyen bütün davranışlardır. Kurbanlarda duygusal şiddet sonucu anksiyete, kronik depresyon veya travma sonrası stres bozukluğu gibi psikolojik travmalar sıklıkla görülmektedir. En sık görülen duygusal şiddet türleri baskı, zorlama, sözlü hakaret ve sözlü tacizdir. Faillerin kurbanları sosyal çevrelerinden uzaklaştırıp izole etmesi, kurban üzerinde kontrol kurmaya yönelik davranışlarda bulunması, kurbanı aşağılama ve özgüvenini yok etme ve iftira atması da yaygın görülen davranışlardır.

Ekonomik Şiddet / İstismar

Sık görülen aile içi şiddet türlerinden biri olan ekonomik şiddet; aile bireylerinden birinin diğerlerinin ekonomik kaynakları edinme, kullanma ve sürdürme yeteneğini kontrol eden davranışları içerir. Bu davranışlar sonucu kurbanın ekonomik güvenliğini ve kendi kendine yeterlilik potansiyelini yok eder. Ekonomik şiddet örnekleri olarak kurbanı işten çıkmaya zorlamak, paraya ve fonlara sınırlı erişimi, sağlık hizmetlerine erişimi kısıtlama, eğitime erişimi kontrol etme, finansal karar verilirken eşe danışmama; miras, mülkiyet hakları ile ilgili ayrımcılık verilebilir. Ekonomik istismar, kurban ilişkiyi terk ettikten sonra bile devam edebilir.

Cinsel Şiddet

Cinsel şiddet terimi; cinsel istismar, taciz, saldırı, ve tecavüz gibi suçları kapsayan bir terimdir. Cinsel taciz istenmeyen cinsel aktivitedir, failler zor kullanarak, tehditte bulunur veya rıza gösteremeyen mağdurlardan yararlanır.Cinsel saldırı terimi, mağdurun açık rızası olmadan oluşan cinsel temas veya davranışları ifade eder. Bunlardan bazılarına örnek olarak tecavüze teşebbüs, okşama veya istenmeyen cinsel dokunma, kurbanı istenmeyen cinsel eylemler yapmaya zorlamak verilebilir. Cinsel tecavüz; failin, kurbanın iradesi veya geçerli rızası olmadan, zorla veya tehdit altında gerçekleşen yasadışı cinsel ilişki olarak tanımlanıyor.

Fiziksel Şiddet

Fiziksel istismar, bedensel temas yoluyla başka birini yaralama veya bedensel zarar verme eylemidir. Aile içi şiddet, nadiren fiziksel şiddetle başlar. Genellikle görülen örüntü, eşlerden birinin diğerine ilk başta duygusal ve ekonomik şiddet uygulaması, daha sonra ise şiddetin büyüklüğünün artıp fiziksel şiddete geçmesidir. Birçok fiziksel şiddet türü vardır: 

  • Kişiyi sallamak, itmek
  • Tokatlamak, tekme atmak
  • Tükürmek veya ısırmak
  • Boğmak veya boğmaya çalışmak
  • Evdeki eşyalara zarar vermek veya eşyaları fırlatmak
  • Odaya veya eve kilitlemek
  • Uykudan ve yiyecekten mahrum bırakmak
  • Fiziksel kısıtlama, duvara sabitleme
  • Silah kullanmak

Aile İçi Şiddet Neden Gizli Tutuluyor?

Türkiye’de yapılan bir araştırmaya göre, kadınların %44’ü aile içi şiddete maruz kaldıklarında bunu kimseye söylemediklerini belirtmiştir (Hacettepe, 2014). Daha çok kadınlara yönelik görülen aile içi şiddet, toplumsal normlar tarafından desteklendiği takdirde kurbanları şiddeti saklı tutmaya yönlendiriyor. Şiddet gören erkekler ise; erkeğe toplumda yüklenen roller, sosyal çevre baskısı ve etiketlenme korkusundan dolayı şiddet gördüklerini açıklayamıyorlar. Kurbanlar aynı zamanda şiddet gördüklerini başkalarına söylediği zaman şiddetin daha da artacağından korkuyorlar. 

Aile İçi Şiddeti Tanıma Yolları

Şu durumlarda şiddete maruz kalıyor olabilirsiniz:

  • Partneriniz sizi kontrol etmeye çalışıyorsa, tehdit ediyorsa veya zorbalıkta bulunuyorsa
  • Sizi sürekli eleştiriyorsa
  • Size sürekli bağırıyorsa
  • Başkalarının önünde size kötü davranıyorsa
  • Ne giyeceğinizi, nasıl görüneceğinizi söylüyor ve kontrol ediyorsa
  • Nakit ve kredi kartlarınızı kontrol ediyorsa
  • Arkadaşlarınızla veya ailenizle görüşmenize izin vermiyorsa
  • Sürekli telefonunuzu, sosyal medyanızı ve maillerinizi kontrol ediyorsa
  • Sizi veya başkalarını öldürmekle tehdit ediyorsa
  • Sizi cinsel ilişkiye zorluyorsa
  • Doğum kontrol yöntemlerine karışıyor veya engelliyorsa
  • Sizin ayrılmamanız için kendisini öldürmekle tehdit ediyorsa
  • Size saldırıyor, fiziksel sınırlar koyuyor, eve veya odayı kilitliyorsa
  • Sizi silahla tehdit ediyorsa

Birinin Şiddete Maruz Kaldığını Anlamanın Yolları

Tanıdığınız birinde ani kişilik değişimleri, özgüven düşüklüğü, tedirginlik, depresyon ve başka duygu-durum bozuklukları görüyorsanız; sebeplerden biri aile içi şiddet olabilir. Eğer tanıdığınızın vücudunda açıklanamayan morluklar, çürükler veya başka yaralanmalar varsa; bu fiziksel şiddetin sonucu oluşmuş olabilir. Tanıdığınız, şiddet gördüğü partnerine karşı aşırı bir korku veya aşırı bir yakınlık gösterebilir. Şiddete uğrayan çocuklarda ise çekingen ve korkmuş bir durum söz konusudur. Özellikle şiddeti uygulayan eş ortadayken çok iyi davranırlar.

Aile İçi Şiddette Yapılması Gerekenler

Aile içi şiddet durumlarında yapılması gereken; kesinlikle konuyu kapatmak, gözardı etmek ve olmamış gibi yapmak değildir. Kurbanın kendisini suçlu hissetmesi, “bir kereden bir şey olmaz” diyip şiddeti yok saymak yaygın durumlardır. Eğer aile içi şiddet mağduruysanız, bunu birine söyleyiniz ve polise gidip şikayette bulununuz. Psikolojik destek almanız ısrarla önerilir. Eğer şiddeti uygulayan sizseniz, bu davranışınızı psikolog ve psikiyatrist gibi ruh sağlığı çalışanlarından destek alıp çözmek için adım atınız.Aile içi şiddet mağdurları, ALO 183’ü arayarak 7 gün 24 saat gerekli desteği alabilirler. ALO 183; ihmal, istismar ve şiddet vakaları veya töre ve namus cinayetlerinin önlenmesi için tedbir mahiyetindeki ihbarlar için kullanılmaktadır. ALO 183’teki Acil Müdahale Ekibi, gerekli durumlarda aramayı uygun kolluk müdürlüklerine ileterek size yardımcı olacaklardır.

Aile İçi Şiddette Psikolojik Destek ve Terapi Yaklaşımları

Emin Terapi Merkezi’ne aile içi şiddet nedeniyle gelen danışanlarımıza uygun psikolojik destek; gerek bireysel, gerekse aile terapisi şeklinde verilmektedir. Buradan telefon numaralarımıza ulaşabilir, buradan ise her gün takip ettiğimiz sosyal mecralarımızdan Emin Terapi Instagram sayfasından ve Mehmet Emin Kızgın’ın Twitter adresinden dilerseniz bize özel mesaj gönderebilirsiniz. SEO= Bu yazımızda, aile içi şiddet nedir, aile içi şiddetin türleri nelerdir ve şiddet için hangi psikoterapi yöntemleri uygulanabilir anlatmaya çalışacağız.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir