Çocuklarda ve Ergenlerde İnsomnia (Uykusuzluk)

Çocuklarda ve Ergenlerde Insomnia

Uykusuzluk (insomnia), okul çağındaki çocuklar ve ergenlerde sık görülen ve günlük yaşamın işlevselliğini ciddi derecede bozan bir uyku bozukluğu biçimidir. Kısaca tanımlarsak insomnia uykuya dalmada ve/veya uykunun aralıksız devam etmesinde yaşanan ve günlük yaşamda olumsuz sonuçları olan bir uyku problemidir. Kalitesiz uyku hepimizin zaman zaman deneyimlediği olumsuz bir durumdur ancak insomnia tanısı bir kişinin kalitesiz uyku hali uzun süredir devam ediyorsa ve yaşamın okul, iş gibi önemli alanlarında işlevselliğini bozuyorsa konulur. Çocuklarda ve ergenlerde insomnia tedavi edilmediğinde günlük yaşamda bilişsel bozukluklar, davranış problemleri, okulda problemler, bedensel sorunlar ve duygusal sorunlar gibi günlük yaşamda ciddi negatif sonuçlara yol açar. Çocuklarda görülen uykusuzluk probleminde uykuya dalmak ve uykuyu sürdürmenin yanı sıra uyku vakti geldiğinde sıklıkla uyumaya direnç veya yalnız uyumayı reddetme/ buna isteksizlik görülür. 

Çocuklarda ve Ergenlerde İnsomnia Nedenleri

Uykusuzluk probleminin (insomnia) farklı sebepleri olabilir. Bunlardan en sık görülenler alerji, astım gibi bedensel sorunlar, düşük melatonin seviyesi, sirkadiyen ritimde gecikme veya anksiyete ve depresyon gibi duygudurum bozukluklarıdır. 

Tedavi Yöntemleri

Çocuklar ve ergenlerde insomnia probleminin tedavisine dair yapılan çalışma sayısı yetişkinlerde görülen insomnia problemine dair yapılan çalışmalara kıyasla az olsa da, İnsomnia Odaklı Bilişsel Davranışçı Terapinin kısaca BDT-İ (CBT-İ) çocuk ve ergenlerdeki insomnia tedavisinde etkili olduğu görülmektedir.

Tanı sürecinde uyku bozuklukları ve rahatsızlıkları ölçeği, klinik görüşme, uyku günlükleri ve Fitbit gibi akıllı telefon uygulamaları kullanılmaktadır.

BDT-İ’ye gelince, anne babalar terapi sürecinde önemli bir rol oynamaktadır. Genelde ebeveynler çocuklarında gelişen uykusuzluk problemine etkileri olabileceğinin farkına varmazlar. Örneğin çocuklarının uyumayı reddetme davranışlarının arkasında anne veya babası olmadan uykuya dalmak istememesinin yattığını göremeyebilirler veya sağlıklı uyku davranışlarına yönelik bir çaba harcamadıklarını göremeyebilirler. Bu nedenle, bu terapi yöntemi hem çocuklara hem de ebeveynlere yönelik müdahaleler içermektedir.

Kullanılan tekniklerden biri “faded bedtimes” denilen “uyku saatini geciktirme” tekniğidir. Burada uykuya dalmakta güçlük çeken çocuğun uyku saati daha geç bir zamana planlanır böylece çocuk uyku zamanı geldiğinde daha uykulu hissedecek ve uykuya daha kolay dalacaktır. Bu davranışsal tekniğin amacı çocukların üzerindeki uyku baskısını olumlu biçimde arttırmak ve sonucunda geciken uykuyu erkene çekmektir. Bu tekniğe benzer bir dizi farklı teknik BDT yönteminde kullanılmaktadır. Bunlar uyaran kontrolü, düşünce egzersizleri, uykuya yönelik psikoeğitimi, uyku hijyeni ve rahatlama teknikleridir ve klinisyenlerin bunları gönül rahatlığıyla kullanabilecekleri araştırmalarca gösterilmiştir.

Kaynakça

Kaynak: Dewald-Kaufmann, J., de Bruin, E., & Michael, G. (2019). Cognitive Behavioral Therapy for Insomnia (CBT-i) in School-Aged Children and Adolescents. Sleep Medicine Clinics, 14(2), 155–165. https://doi.org/10.1016/j.jsmc.2019.02.002 


Emin Terapi Merkezi’nden randevu almak için bize bu linke tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Bireysel terapi sayfamıza geri dönmek ve bireysel terapinin ne olduğunu öğrenmek için şu sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Ankara Emin Terapi Merkezi Instagram Sayfamızı Ziyaret Edin

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir