Genel

Savunma Mekanizmaları

savunma mekanizmaları afiş

Günlük hayatımızda çoğunlukla farkında olmasak da savunma mekanizmalarına başvururuz. Psikanalizin kurucusu Sigmund Freud’un psikolojiye büyük katkılarından biri olan savunma mekanizmaları (defense mechanisms) ölümünden sonra kızı Anna Freud tarafından geliştirilmiştir. Bunlardan en sık başvurulanları aşağıda bulabilirsiniz.

Başlıca Savunma Mekanizmaları

Bastırma (Repression)

Bastırma tehlikeli ya da kaygıya sebep olabilecek deneyimler ve durumların bilinçdışına itilmesi, orada tutulması anlamına gelir. Bazen bilincin kabul istekler bilinç dışına itilir ve orada tutulur. Bilinç zayıfladığında bu istekler gün yüzüne çıkabilir. Örneğin alkollüyken ya da genel anestezi aldığımızda bilinçdışımıza ittiğimiz bir isteğe veya deneyime söz verebiliriz. Bu mekanizma esasen tehlikeli isteklerimizi kontrol altında tutmaya ve bizi sarsan deneyimlerden ilk anda kendimizi korumamıza yardımcı olur. Fakat bazen de belli durumlarla yüzleşmemiz gerekirken, bunları gerçekçi bir biçimde halledebilecekken bilinçdışına iterek bizi işlevsizleştirebilir.

Yer/ yön değiştirme (Displacement)

Bu mekanizmaya başvuran kişi bir nesneye/ kişiye yönelik duygusunu başka bir nesne/ kişiye yönlendirir. Örneğin, günlük hayatta “sinirini başkasından çıkarmak” diye tabir ettiğimiz kullanım tam da bu mekanizmayı yansıtır. İş yerinde patronuyla bir problem yaşayan kişi öfkesini eve geldiğinde ailesine yansıtabilir. Fakat bu noktada bu mekanizma bizi korumak işlevini kaybeder ve zarar vermeye başlar, çünkü başka nesneye yansıtılan öfke ile yüzleşmek ve bu öfkeyi sağlıklı bir biçimde ifade etmek kişinin sosyal ve ailevi ilişkileri, psikolojik ve fiziksel sağlığı için çok önemlidir.

İnkâr (Denial)

İnkâr bazı durumlarda bizi çok zorlayan deneyimler veya olaylar karşısında bunların yaşandığını bilmezlikten gelmek, reddetmek anlamına gelir. Diğer savunma mekanizmalarında da olduğu gibi bizi sarsan olayın ilk hoşnutsuz etkisinden korur. Fakat zamanla bu olayın üzerimizdeki etkisi, bize hissettirdiği duygular ve tetiklediği düşüncelerimizle yüzleşmemiz, sarsıcı olaylarla sağlıklı bir şekilde mücadele edebilmeyi öğrenmemiz açısından çok önemlidir.

Mantığa Bürüme (Rationalization)

Mantığa bürüme bizi sarsan deneyimlerin sarsıcı ilk etkilerinden kendimizi koruyabilmek için başvurduğumuz bir savunma mekanizmasıdır. Örneğin, değer bir arkadaşımız bize küstüğünde “zaten benimle çok da arkadaş kalmaya hevesli olmadığını hissediyordum, çünkü benimle çok az vakit geçiriyordu” gibi bir bahane bularak arkadaşımızla yaşadığımız çatışmayı çözebileceğimiz sağlıklı yolları göremeyebiliriz.

Karşıt Tepki Oluşturma (Reaction Formation)

Bu savunma mekanizmasına başvuran kişi özellikle suçluluk duygusu yaratan zorlayıcı veya tehlikeli istekleri bastıramadığı için bunların tam karşıyı davranışlar veya tutum geliştirir. Örneğin, bir arkadaşının yeteneklerini veya başka özelliğini kıskanan bir kişi, arkadaşını sürekli olarak övebilir, kıskançlık duyduğu özellikleri sebebiyle beslediği düşmanca duygularını böylece maskeleyebilir.


Savunma mekanizmaları ile ilgili bu yazımızı umarız beğenmişsinizdir. Diğer yazılarımıza buradan ulaşabilirsiniz.


Emin Terapi Merkezi’nden randevu almak için bize bu linke tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Bireysel terapi sayfamıza geri dönmek ve bireysel terapinin ne olduğunu öğrenmek için şu sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Ankara Emin Terapi Merkezi Instagram Sayfamızı Ziyaret Edin

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir